Succesverhalen

De Gemeente Utrecht is goed opweg met haar circulaire grondstoffendepot en bewijst dat hergebruik van materialen in de openbare ruimte niet alleen kostenefficiënt is, maar ook aanzienlijke milieuwinst oplevert. Eco Monitor presenteerde de opvallende resultaten tijdens een recente Masterclass MVOI.

Indrukwekkende resultaten overtreffen verwachtingen

Tijdens de Masterclass MVOI “Hergebruik in de openbare ruimte en toepassen MKI in de praktijk” bij Gemeente Utrecht hebben Bouke Bakker en Martijn Lambregts van Eco Monitor een presentatie gegeven over de meetbare milieu-impact van het gemeentelijke grondstoffendepot. De resultaten bleken veelbelovend: de besparingen in zowel CO2-uitstoot als ketenimpact overtreffen de verwachtingen.
Een van de meest opvallende bevindingen uit het onderzoek is het aanzienlijke verschil in milieu-impact tussen ketens van nieuwe en hergebruikte bestratingsmaterialen. De analyses tonen aan dat de keuze voor hergebruik niet alleen kostenefficiënt is, maar essentieel voor het bereiken van duurzaamheidsdoelen in stedelijke ontwikkeling.

De uitdaging: van vullen naar legen

Het circulaire grondstoffendepot van Utrecht is een schoolvoorbeeld van hoe gemeenten circulair kunnen werken in de openbare ruimte. Tijdens de Masterclass werd duidelijk dat de werkelijke uitdaging niet zit in het gevuld krijgen van het depot, maar in het geleegd krijgen. Dit vraagt om een systematische aanpak waarbij in projecten het gebruik van secundaire materialen wordt voorgeschreven.
De ambitie is om secundaire materialen zo hoogwaardig mogelijk binnen de stadsgrenzen opnieuw te gebruiken. Dit leidt tot minder behoefte aan primaire materialen en realiseert tegelijkertijd kostenreductie. Deze dubbele winst – zowel financieel als ecologisch – maakt het model bijzonder interessant voor andere gemeenten.

MKI als sturend instrument

Tijdens de Masterclass werd uitgebreid stilgestaan bij de samenhang tussen circulair werken en de Milieukostenindicator (MKI). De MKI blijkt een effectief instrument om te sturen op circulair opdrachtgeverschap en impact te maken met inkopen.
De aanwezige experts deelden inzichten over in welke productgroepen het zwaartepunt van milieueffecten ligt. Deze kennis stelt gemeenten in staat om hun grondstoffendepot effectief in te zetten voor het nastreven van gemeentelijke duurzaamheidsdoelstellingen.

Utrecht als koploper in opleidingsprogramma’s

De Masterclass was onderdeel van het trainingsprogramma MKI en het opleidingsprogramma Inkoop van de gemeente. Utrecht onderscheidt zich als gemeente die een uitgebreid opleidingsprogramma heeft ontwikkeld met LCA/MKI en sinds 2023 al zo’n 200 collega’s heeft opgeleid.

Deze investering in kennis en bewustwording binnen de eigen organisatie is cruciaal gebleken voor het succes van het grondstoffendepot. Het zorgt ervoor dat circulaire principes worden verankerd in alle lagen van de organisatie en bij alle betrokken projectleiders en inkopers.

Expertise en samenwerking

Het succes van het Utrechtse grondstoffendepot is mede te danken aan de expertise en toewijding van Lieske Oostveen, Bas van der Veer, Herman van Vuren en Paul Prinssen. Tijdens de Masterclass werd duidelijk hoe deze samenwerking heeft bijgedragen aan het ontwikkelen van praktische oplossingen voor complexe uitdagingen.

De bijeenkomst bracht experts samen van verschillende disciplines, waaronder naast de genoemde personen ook John de Zwart, wat leidde tot waardevolle kruisbestuiving van ideeën en inzichten.

Wat betekent dit voor andere gemeenten?

De ervaringen en resultaten van Utrecht bieden waardevolle lessen voor andere gemeenten die hun circulaire ambities willen versterken:

• Meetbare impact: Het kwantificeren van besparingen in CO2-uitstoot en kosten maakt de voordelen van circulair werken concreet en overtuigend.
• Integrale aanpak: De combinatie van een fysiek depot, kennisprogramma’s en MKI als sturend instrument blijkt effectief.
• Hoogwaardig hergebruik: Door te focussen op hoogwaardig hergebruik binnen de gemeentegrenzen worden transportkosten en bijbehorende emissies geminimaliseerd.
• Opschaling: Utrecht’s ambitieuze plannen voor verdere opschaling laten zien dat het model toekomstbestendig is en kan meegroeien met de vraag.

Benieuwd naar de mogelijkheden voor uw gemeente?

De praktijkervaring van Utrecht en de kennis van Eco Monitor bieden waardevolle inzichten voor gemeenten die hun circulaire ambities willen versterken. Vraagt u zich af hoeveel u met circulair werken in de openbare ruimte kunt besparen aan bouwkosten? En hoe u de MKI effectief kunt inzetten als sturingsinstrument?
Wij delen graag onze inzichten en ervaringen in een persoonlijk gesprek. Zo helpen we uw gemeente om de volgende stap te zetten in circulair opdrachtgeverschap en meetbare resultaten te boeken op het gebied van duurzaamheid.